Ngoài cánh đồng mênh mông khô cháy, từng gốc rạ trơ mình, chân ruộng khô cằn đang khát nước. Thế rồi, cơn mưa dông theo cái kiểu ghé thăm, tưới mát tức thời và làm dịu phần nào cái gắt gao của nắng nóng mùa hạ.

Trời vừa chạng vạng tối thì khúc nhạc đồng quê quen thuộc trỗi lên quen thuộc. Khúc dạo đầu của bài ca quê là tiếng ì ộp của ếch nhái đang vang vọng. Sau những cơn mua dông đầu hạ, mọi người chuẩn bị giỏ, đèn pin và ra tận nơi những chú nhái đang thi nhau tấu khúc nhạc đồng quê để soi nhái. 

Mưa chỉ vài giọt để tưới tắm cái nóng mà đến chặp tối đã thấy khắp cánh đồng là ánh đèn của người đi soi nhái. Vào khoảng 7, 8 giờ tối, từ các hang hốc, mương rạch mấy con nhái mén đã nhảy ra tìm mồi, tắm mưa. Sau mưa dông nhái lại ra nhiều hơn ngày thường. Thói quen sống và kiếm ăn chủ yếu về đêm nên nhái thường không thích nghi với ánh sáng. Người soi nhái tay cầm đèn pin, một cái bao để bên hông. Ánh sáng của đèn tác động làm mắt chúng bị lóa, hạn chế phòng vệ nên ta chỉ việc dùng tay chụp nhẹ là đã tóm gọn từng con nhái mén cho vào bao. Đôi khi cũng bắt được vài con ếch to vì chúng cũng sống nhiều về đêm, tiếng kêu vọng hơn nhái. 

Những ai đã từng gắn bó với ruộng đồng thì khó lòng mà quên được món ăn dân dã, quen thuộc, quê mùa làm từ thịt nhái. Nhái cắt bỏ đầu, chân, lột da, bỏ ruột, rửa sạch để ráo nước. Vài cây sả xắt mịn, ớt, tiêu giã nhuyễn, ít muối, bột ngọt, để tẩm ướp nhái cho thấm nếu muốn nấu cháo. Còn không thì bắc chảo dầu lên, sau đó cho nhái đã làm sạch vào rồi rang vàng. Thế là đã có được vài món ăn từ nhái đồng sau vài giờ đi soi về. Thịt nhái thơm, đậm đà, còn món nhái chiên thì giòn rụm, beo béo. 

Đi soi nhái đồng sau cơn mưa dông còn là cái thú vui ở thôn quê. Những ai một lần đi soi và thưởng thức món nhái đồng thì khó lòng mà quên, có khi lại “ghiền” nữa cũng nên.

NGÔ THỊ DIỄM